Bir Hizmet Olarak Hareketlilik (Mobility as a Service – MaaS) Nedir?

Ulaşımda artan veri kullanılabilirliğine ve dijital kapasiteye bağlı olarak, insanların ve işletmelerin seyahatlerini planlamak ve ödemelerini kolaylaştırmak için farklı ulaşım modları ve hizmetlerini tek bir mobil uygulamada veya çevrimiçi platformda bir araya getiren yeni iş modellerinin ortaya çıktığı görülmektedir. Bilgi ve ödeme işlevleriyle birlikte çeşitli ulaşım modlarının tek bir hareketlilik hizmetine entegrasyonu olarak tanımladığımız bu yeni iş modeli “Bir Hizmet Olarak Hareketlilik (MaaS)” olarak adlandırılmaktadır. (Bakınız:Future of mobility: urban strategy, 2019)

MaaS platformları, tüketicilere yolculuk planlamasında seçenek sunmak için demiryolu, otobüs, taksi ve bisiklet kiralama gibi farklı ulaşım modlarından gelen verileri entegre ve analiz eder. Bu, örneğin, MaaS platform sağlayıcılarının hizmet zaman çizelgesi verilerine erişme imkânının yanı sıra dijital olarak bilet satın alma yeteneği de gerektirir. Mevcut bazı dijital ürünler de MaaS öğelerini dahil etmek için aşamalı olarak gelişmektedirler. Örneğin, Google Haritalar artık kullanıcıların yakındaki e-skuterleri bulmalarına imkân veriyor. Platform sağlayıcıları ile ulaşım işletmecileri arasında genellikle bu bilgilere erişimin temelini oluşturan ticari düzenlemeler bulunmaktadır. Berlin'deki Jelbi ve Helsinki'deki Whim hareketlilik uygulaması gibi dünya çapında birçok şehirde MaaS uygulamaları bulunabilir.

MaaS, yolculuk planlamasına yardımcı olacak kaliteli bilgilere daha iyi erişim ile birlikte, kullanıcının ulaşım ağı deneyimini geliştirme ve aynı zamanda daha aktif ve sürdürülebilir seyahat yolları sağlama potansiyeline sahiptir. MaaS platformları, planlama ve ödemeyi kolaylaştırarak ve insanların yolculukları kendi özel ihtiyaçlarına göre düzenlemelerine olanak sağlayarak, yolculukları sürdürülebilir ulaşım modlarını teşvik edecek ve daha fazla insanın seyahat etmesini sağlayacak şekilde daha kolay hale getirebilir. MaaS, çok modlu yolculukları etkinleştirerek ve biletleme ve ödemeyi entegre ederek kullanıcılara daha uygun maliyetli yolculuklar da sunabilir. MaaS'ın faydaları, hükümetin MaaS’a verdiği önem doğrultusunda artacaktır (Bakınız: Government ambition for MaaS).

Ulaştırma Bakanlığının Rolü

Yeni ve gelişmekte olan teknolojiler, yolcu ve yüklerin hareket etme şeklini köklü bir şekilde yeniden biçimlendiriyor. İş yapma ve seyahat etme şeklimizdeki değişiklikler, daha temiz, daha emniyetli ve daha huzurlu sokaklar ile yaşanacak daha iyi yerler ve toplumlar oluşturmak gibi faydalara ulaşmamız için bize fırsatlar sunuyor. Ulaştırma Bakanlığı (DfT), Birleşik Krallık'ı yeni teknolojilere hazırlama, net sıfıra geçişi destekleme, inovasyonu teşvik etme ve gelecekte güvenli, emniyetli ve herkes için erişilebilir olan dünya lideri bir ulaşım sistemi oluşturma çabalarıyla, bu değişikliklere uyum sağlamayı hedeflemektedir.

2019'da, kasaba ve şehirlerimizde ortaya çıkan ulaşım teknolojilerine ve hizmetlerine hükümetin prensiplere dayalı yaklaşımını ortaya koyan Hareketliliğin Geleceği: kentsel strateji yayınlandı (Bakınız: Future of mobility: urban strategy). Bu strateji, kentsel alanların, MaaS gibi yeni ulaşım yeniliklerinin faydalarından ve fırsatlarından yararlanmasına ve her türlü zorluğu ve potansiyel riski proaktif olarak yönetmesine yardımcı olmayı amaçlamaktadır.

Kentsel strateji ilkeleri, hükümetin bunu nasıl başaracağına dair bir çerçeve sağlamaktadır. Ayrıca, MaaS çözümlerini test etmeleri ve uygulanabilir iş modelleri geliştirmeleri amacıyla yereldeki yöneticiler ve endüstriyi desteklemek üzere dört Geleceğin Ulaşım Bölgesine (Future Transport Zone-FTZ), 92 milyon £ yatırım yapıldı. Hazırlanan kırsal stratejide, MaaS'ın kırsal hareketlilik sorunlarının üstesinden gelmede, bu alanlarda yaşayan topluluklarda ulaşılabilirliği ve erişilebilirliği iyileştirmede nasıl bir rol oynayabileceğini ana hatlarıyla açıklamak bulunmaktadır.

Birleşik Krallık’taki tüm ulaşım sisteminin karbonsuzlaştırılması için gerekli eylem ve bu doğrultuda hükümetin taahhütlerini içeren Ulaştırma Bakanlığı Ulaşım Karbonsuzlaştırma Planının (Bakınız: transport decarbonisation plan) bir parçası olarak, MaaS Uygulama Kuralları istişare toplantıları planlandı. Bu istişare toplantıları 8 Şubat 2022-3 Mayıs 2022 tarihleri arasında yapıldı. Uygulama kurallarının gelişmekte olan endüstriyi şekillendirmeye ve desteklemeye nasıl yardımcı olabileceğini anlamak için MaaS'a ilgi duyan herkesin görüş ve bilgileri alındı.

Hareketliliğin Geleceği: kentsel strateji ilkeleri

• Yeni ulaşım modları ve hareketlilik hizmetleri tasarım gereği güvenli ve emniyetli olmalıdır
• Hareketlilikteki yeniliklerin faydaları Birleşik Krallık’ın tüm bölgelerine ve toplumun tüm kesimlerine açık olmalıdır
• Kısa kentsel yolculuklar için yürüme, bisiklet kullanma ve aktif seyahat en iyi seçenekler olmaya devam etmelidir
• Verimli bir ulaşım sistemi için toplu taşıma ana unsur olarak kalmalıdır
• Yeni hareketlilik hizmetleri sıfır emisyona geçişe hizmet etmelidir
• Hareketlilikteki yenilikler sürüş paylaşımı, doluluğun artırılması veya yüklerin konsolidasyonu gibi yöntemleri kullanarak sınırlı yol alanlarının daha verimli kullanılması ile sıkışıklığı azaltmaya yardımcı olmalıdır
• Yeniliği teşvik etmek ve tüketicilere en iyi şartları sunmak için hareketlilik pazarı açık olmalıdır
• Yeni hareketlilik hizmetleri, ulaşım kullanıcıları için kamu, özel sektör ve çoklu modları birleştiren entegre ulaşım sisteminin parçası olarak çalışacak şekilde tasarlanmalıdır
• Yeni hareketlilik hizmetlerinden elde edilen veriler uygun olduklarında ulaşım sisteminin seçimi ve işleyişini iyileştirmek için paylaşılmalıdır

Örnek olay: Solent Transport, Breeze

Portsmouth, Southampton, South Hampshire, Isle of Wight, Birleşik Krallık

Solent Transport Breeze uygulaması, Ulaştırma Bakanlığının FTZ programından tahsis edilen finansmanın bir parçasıdır.

Solent Transport, tüm ulaşım modlarının ve seçeneklerin tek bir yerde olduğu, kullanımı kolay ve çekici olacak şekilde tasarlanacak, sistemler arasında karmaşık teknik entegrasyonları perde arkasında bırakacak ve kullanıcılar tarafından külfetli olmayacak bir MaaS çözümü oluşturmak için yola çıkmıştır.

Platform için ilk şartname aşağıdaki 5 alanı içermektedir:

• Toplu taşıma işletmecileri ve hizmetleri ile kullanıma sunuldukça mikro hareketlilik hizmetlerinin entegrasyonu
• Çok modlu seyahat planlama
• MaaS ortamında araç ve sürüş seçeneklerinin entegrasyonu
• Fiyat, sürdürülebilirlik, zaman ve kolaylığa göre karşılaştırmalı yolculuk planlaması
• Çok modlu rezervasyon, biletleme ve ödeme
• Uygulamanın sürekli olarak değerlendirilmesi ve geliştirilmesi için araştırma ortaklarıyla (Portsmouth Üniversitesi ve Southampton Üniversitesi) iş birliği

MaaS uygulamasının beta sürümü Kasım 2021'de kapalı bir test grubu ile başlatıldı. Temel işlevsellik ve sınırlı hareketlilik hizmetlerini içeren bu sürüm işlevsellik ve kullanıcı deneyiminin beklendiği gibi olduğunun teyidi, sorunların tespiti veya iyileştirmelerin belirlenmesi amaçlı kapsamlı bir test planının parçası olarak kullanılmıştır.

Neden Uygulama Kurallarına ihtiyaç duyulmaktadır?

MaaS geliştirmek karmaşık bir girişimdir. Bir MaaS çözümü geliştirirken, MaaS’ın başarılı olması için zorlu bir ortam meydana getiren çakışan düzenleyici çerçevelerin yanı sıra üstesinden gelinmesi gereken birçok teknik ve ticari zorluk vardır. Ek olarak, MaaS dünya çapında henüz emekleme aşamasındadır ve küçük ölçekli uygulamaların yanı sıra testler ve denemeler de yapılmaktadır. Bu denemelerden, MaaS platformlarının daha büyük ölçeklerde uygulanması için gereken dijital altyapının yanı sıra bu yeni hizmetin sunduklarına uyum sağlamak için daha geniş sosyal davranış değişikliklerini anlamaya başlamaktayız.

Şimdi, bu platformların gelişmesi ve istenmeyen sonuçların azaltmasını sağlamak için uygulama kuralları aracılığıyla gönüllü, rehberliğe dayalı bir yaklaşım benimsemek için uygun bir zamandır. Uygulama kuralları, gelişme aşamasındaki bu sektördeki yenilikleri engelleyebilecek düzenlemeler getirmeden MaaS’ı büyüdükçe desteklememizi sağlayacaktır. Bir uygulama kuralları ayrıca, gelecekte düzenlemenin gerekip gerekmeyeceği, gerekirse nerede yapılması gerekebileceğini anlamak için yapılandırılmış bir şekilde daha fazla bilgi toplama fırsatı sağlayacaktır.

Uygulama kuralları kimler için?

Bu uygulama kuralları, MaaS programlarına dahil olan kuruluşların bu zorlukların üstesinden gelmeleri için bir kaynak sağlayarak, MaaS’ın Birleşik Krallık’ta gelişmesini kolaylaştıracaktır. MaaS platform sağlayıcıları, ulaştırma işletmecileri ve yerel yöneticiler için çok daha faydalı olacak olan MaaS için hükümetin kararlılığı üzerinde özel teknik ve düzenleyici tavsiyeler ve rehberlik sunmaktadır. Bununla birlikte, MaaS programlarının tasarlanması ve uygulanmasında yer alan kamu kurumları, hukuk danışmanları ve diğer üçüncü taraflar da içeriği yararlı bulacaklardır.

Hükümetin MaaS kararlılığı

Hükümet, MaaS'ın seyahat eden halk için önemli faydalar ve maliyet tasarrufu sağlama potansiyeline sahip olduğuna inanmaktadır. Verilerin ve dijital teknolojilerin daha iyi kullanılması, ulaşım sisteminin verimliliğini artırmaya yardımcı olarak, seyahatlerimizde daha fazla özgürlük ve seçim sağlayabilir. Farklı ulaşım modlarına katılmak, hizmetlerin ticari uygulanabilirliğini artırabilir ve daha fazla insana ulaşmalarına yardımcı olabilir.

Daha iyi ulaşım bağlanabilirliği, sağlık hizmetlerine ve işlere daha fazla erişim ve özellikle kırsal ve uzak bölgelerdeki toplulukların birbiriyle iletişime yardımcı olmak gibi başka önemli toplumsal faydalarda sağlayabilir. Hükümet, yeni nesil MaaS platformlarının ulaşımın ötesine geçerek, yerel etkinlik ve faaliyetler hakkında bilgi ekleyerek insanları yaşadıkları yerlere ve yerel topluluklarına daha iyi bağlamanın sosyal ve ekonomik faydalarını fark etmesini istemektedir.

MaaS, Birleşik Krallık’ın karbonsuzlaştırma ve net sıfır hedeflerine ulaşmasına yardımcı olma potansiyeline sahiptir. MaaS, araba kulüpleri ve ortak kullanım gibi paylaşımlı ulaşım ve e-skuter gibi mikro hareketlilik modlarına daha fazla odaklanarak seyahat için yeni teknoloji ve yollara güven ve inanç inşa ederek Birleşik Krallık’ı bu hedeflere yönlendirebilir. MaaS, ulaşımın karbonsuzlaştırılması planında (Bakınız: transport decarbonisation plan) belirtilen hedefler doğrultusunda, karbon emisyonları hakkında bilgi sağlayarak ve yürüyüş ve bisiklet rotalarını etkinleştirerek seyahat eden halkın daha sürdürülebilir seçimler yapmasına yardımcı olabilir.

Hükümet, Birleşik Krallık’ın tüm toplum kesimleri için erişilebilir, kapsayıcı ve kullanılabilir bir ulaşım sistemine sahip olmasını istemektedir. MaaS, bu yolculukları bireysel tercihlere ve ihtiyaçlara göre uyarlama yeteneği sayesinde tüm kullanıcılar için çok modlu yolculukları kolaylaştırma potansiyeline sahiptir. Hükümet, kapsayıcı ulaşım stratejisinde (Bakınız: inclusive transport strategy ) ve hareketlilik kentsel stratejisinin geleceğinde (Bakınız: future of mobility urban strategy) herkese uygun bir ulaşım sistemi için hedefler belirlemiştir.

Akıllı hareketlilik sektörünün 2025 yılına kadar Birleşik Krallık için yıllık 4 milyar sterlinlik brüt katma değer (GVA) potansiyeline sahip olacağı tahmin edilmektedir. Hükümet, Birleşik Krallık’ı gelişmekte olan bu endüstrinin ön saflarında konumlandırmak ve yerli MaaS platformlarının Birleşik Krallık’ın MaaS pazarında içe dönük yatırımları teşvik etmenin yanı sıra gelişmesini istemektedir. Hükümet, MaaS endüstrisini destekleyecek ve MaaS platformlarının, ulaşım işletmecilerinin ve yerel yönetimlerin ticari olarak uygulanabilir bir ürün geliştirmelerini sağlayacaktır.

Bu uygulama kuralları, ortaya çıktıkça Birleşik Krallık’taki MaaS endüstrisini desteklemeyi amaçlamaktadır. Hükümet bunu yaparak, Maas'ın Birleşik Krallık’ın ulaşım sistemi için faydalarını, ulaşımın geleceği ilkeleriyle uyumlu bir şekilde güvence altına almayı ummaktadır. Bu, hükümetin, MaaS'ın gelişmesi için adil, erişilebilir ve inovasyon dostu bir ortam sağlamak için önemli olduğuna inandığı bir dizi konuyu kapsamaktadır. Uygulama kuralları, Birleşik Krallık’ta, şimdi ve gelecekte MaaS endüstrisinin gelişimine rehberlik etmeye devam etmesini sağlamak için izlenecek ve güncellenecektir.

Önerilerin özeti

Halkla istişare yoluyla, MaaS ekosisteminde bu uygulama kurallarının destekleyebileceği ve şekillendirebileceği bir dizi husus belirledik. Aşağıdaki öneriler kamunun, yerel yönetimlerin, ulaştırma işletmecilerinin ve diğer özel kuruluşların görüşleri ile oluşturulmuştur.

Erişebilirlik ve kapsama

1- MaaS platform sağlayıcılarının, platform tasarım seçimlerinden olumsuz etkilenebilecek korunan özelliklere (protected characteristics) sahip kullanıcıları proaktif olarak tanımlamaları ve bunlarla etkileşimde bulunmaları önerilmektedir.

2- MaaS platformlarınınweb içeriği erişilebilirlik yönergelerine (Bakınız: web content accessibility guidelines) uymaları ve ekran okuma özelliklerini, optimize edilmiş menüleri ve düğmeleri ve  görme engelli ve kısmi görme engelli kullanıcıların cihazlarıyla etkileşime girmesine yardımcı olan özellikleri içerebilecek erişilebilirlik özelliklerini ara yüz tasarımlarına dahil etmeleri önerilmektedir.

3- MaaS platform sağlayıcılarının, tasarım süreci boyunca korunan özelliklerini paylaşan gruplardan olanlar da dahil olmak üzere çok çeşitli kullanıcılarla erişilebilirlik özelliklerini test etmeleri önerilmektedir.

4- MaaS platformlarının güzergâh önerirken erişilebilirlik ihtiyaçlarının dikkate alınması önerilmektedir. Örneğin, tekerlekli sandalyeyle erişilebilen güzergâhların ve istasyonların belirlenmesi, varsayılan olarak engelsiz yolculukların (Step-free journey) hesaplanması ve görsel, işitsel ve görünmeyen engeli olan kullanıcıların ihtiyaçlarının göz önünde bulundurulması gibi.

5- MaaS platformları, ulaştırma işletmecileri, yerel yönetimlerin veya verilerin işlenmesinden sorumlu tüm kurumların özel kategori verilerini işlerken gereken özeni göstermeleri önerilmektedir. Hassas yapısı nedeniyle bu tür veriler için daha fazla koruma veya emniyet süreci düşünülmelidir.

6- MaaS platform sağlayıcılarının, yolculuk planlama algoritmalarında kullanılan veri kümelerinin mümkün olduğunca temsili olmasını sağlamak için dayanıklı ürün test süreçleri ve veri uygulamaları kullanmaları önerilmektedir. Ve ayrıca algoritmaların önyargı açısından edildiği ve etkili yönetişimin kurulduğu dikkate alınmalıdır.

7- MaaS programlarının, internet bağlantısının çevrimiçi yolculuk planlamasına erişimin önünde bir engel olabileceği örneğinde olduğu gibi kırsal alanlardaki kullanıcıların özel ihtiyaçlarını göz önünde bulundurması önerilmektedir.

8- Toplu taşıma hizmetlerinin mümkün olduğunca MaaS planlarına entegre edilmesi önerilmektedir.

9- MaaS platformlarının, kullanıcıların daha fazla bilgi veya tazminat talebi gibi yolculuklarında ihtiyaç duyacakları farklı türde çevrimdışı desteğe erişebilmelerinin sağlanması önerilmektedir.

10- MaaS platformlarının, kullanıcıların istasyonlardaki fiziksel desteğe erişebilmeleri için gerekli bilgiyi sağlamaları önerilmektedir.

11- MaaS çözümleri geliştiren kuruluşlar için kişisel güvenliğin kilit bir husus olması gerektiğini hatırlanmalıdır. Bir MaaS platformu çocuklar, yaşlılar ve kadınlar gibi orantısız şekilde etkilenen kullanıcıların ihtiyaçlarını göz önünde bulundurarak güvenli ve uygun rotalar sunmalıdır. Örneğin, kullanıcının tercih ettiği rotalardaki ana yolları seçerek planlama yapmak ve canlı konumlarını paylaşma imkânı sunmak gibi.

Aktif ve sürdürülebilir seyahatin sağlanması

12- MaaS platformlarına, kullanıcıların sürdürülebilir ulaşım modlarını bilinçli seçmelerine imkân sağlamak için yürüyüş veya bisiklet kullanımı ile yapılabilecek karbondioksit (CO2) tasarrufu hakkında bilgi sağlamaları önerilmektedir. Bu bilgiler kullanıcıya erişilebilir ve anlaşılması kolay bir biçimde sunulmalıdır. Kuruluşların, kişi başı, yolculuk başı temelli emisyonları hesaplamak için Enerji Güvenliği Departmanı ve Net Sıfır (DESNZ) emisyon dönüşüm faktörlerini (Bakınız:Department for Energy Security and Net Zero (DESNZ) emission conversion factors) kullanmaları önerilmektedir. Diğer yöntemlerin kullanıldığı yerlerde, kuruluşlar çalışmalarını göstermeye teşvik edilmektedir.

13- MaaS platformlarının, yürürken veya bisiklete binerken yakılan kalorilerin hesaplanması gibi kullanıcılara aktif seyahatin sağlığa faydalarını göstermeleri önerilmektedir.

14- MaaS platformlarının, önerilen rotalar için uygun aktif seyahat seçenekleri göstermesini ve bu seçeneklerin kullanıcılara açıkça anlaşılacak şekilde belirtilmesi önerilmektedir. Platformlar, erişilebilirlik gereksinimi olan kullanıcıların yalnızca uygun yolculuk seçeneklerini görüntüleyebilmeleri için belirli ulaşım modlarını tercih etmelerine izin vermelidir.

15- MaaS platformlarının şeffaflık sunması ve kullanıcılara sonuçların kendilerine sunulma şekli üzerinde anlamlı bir kontrol sağlaması ve bu seçenekleri kendi ihtiyaçlarına ve tercihlerine göre uyarlamalarına olanak tanıması önerilmektedir. Örneğin, kullanıcıların tüm yolculuk seçeneklerini görmelerine veya belirli seyahat modlarını filtrelemelerine izin verilmesi gibi.

16- Maas platformlarına, kullanıcıları daha sürdürülebilir seyahat seçimleri yapmaya teşvik etmek de dahil olmak üzere müşterilerin hizmetlerini nasıl kullandıkları ve iyileştirmelerin nasıl yapılacağını anlamak için toplu ve anonim seyahat bilgilerini harmanlamaları önerilmektedir.

MaaS’ı kolaylaştırmak için veri konuları

17- Ulaştırma operatörlerinin ve MaaS platform sağlayıcılarının, hareketlilik hizmetlerini sunarlarken mevcut çeşitli yayınlanmış ulusal ve uluslararası standartlardan yararlanmaları önerilmektedir. Bu resmi standartlara, İngiliz Standartlar Enstitüsü (BSI) gibi standart kuruluşlar üzerinden veya açık platformlar üzerinden erişilebilir. Bu tür kuruluşlar, hali hazırda başarılı MaaS uygulamaları gerçekleştirmiş diğer kuruluş ve ülkelerin en iyi uygulama örnekleri ile çıkarılan derslerin paylaşılmasını da kolaylaştırabilir.

18- Hizmetlerin sunumunu ve kullanıcı deneyimini iyileştirmek ve daha sürdürülebilir seyahat yollarını teşvik etmek için ulaşım işletmecilerinin Açık Devlet Lisansı (Bakınız:Open Government License) altında aşağıdaki veri türlerini paylaşmaları önerilmektedir:

• Rota, mesafe ve zaman dahil olmak üzere yolculuk planlamasına yardımcı olacak veriler
• Bilet fiyatları dahil olmak üzere ödeme verileri
• Rezervasyon verileri
• Zaman çizelgesi verileri
• Kullanıcıların yolculuklarının ilerlemesini izlemelerine yardımcı olacak konum verileri
• İnternetten araç çağırma hizmeti için araç bulunurluk ve konum gösterme verileri
• Kullanıcıların gerektiğinde yolculuklarını yeniden yönlendirmelerine yardımcı olacak bozulma verileri (disruption data)
• Yolculukların yoğunluğunu izleyebilmek için doluluk verileri (occupancy data)
• Engelli kullanıcıların MaaS hizmetlerine tam olarak erişebilmelerini sağlamak için engelsiz erişim özellikli istasyon ve aktarma noktaları gibi erişilebilirlik verileri,
• Kullanıcıların daha sürdürülebilir seyahatleri seçebilmeleri için karbon emisyon verileri,
• Canlı araç konumu, ücret verileri, park yerleri ve kiralama maliyeti gibi paylaşımlı kiralık bisiklet, e-bisiklet ve e-skuter planlarıyla ilgili özel veriler

19- MaaS platform sağlayıcılarının, ulaşım işletmecilerinin planlama ve operasyonel faaliyetlerini desteklemek için mümkün olduğunca anonim yolcu seyahat verilerini paylaşımı gibi karşılıklı veri paylaşımı sağlamaları önerilmektedir. Verileri bu şekilde paylaşan MaaS platform sağlayıcılarının, verilerin gerçekten anonim hale getirilip getirilmeyeceğini düşünmeleri gerekmekte, bu da veri koruma mevzuatının geçerli olmayacağı anlamına gelmektedir. Verilere yalnızca takma ad verilmiş olsaydı, işlenmesi için veri koruma mevzuatının uygulanması gerekecekti.

20- Daha fazla destek ve bilgi için MaaS platform sağlayıcılarının ve yerel yetkililerin Bilgi Komiserliği Ofisi (ICO) Veri Paylaşım Uygulama Kuralları'nı (Bakınız:Data Sharing Code of Practice) kullanmasını öneririz. Yapay zekâ projeleri için özel kılavuzlar (Bakınız:Specialised guidance) mevcuttur.

21- Ulaşım işletmecileri ve platform sağlayıcıları arasında ilgili verilerin güvenli bir şekilde paylaşılmasını sağlamak için anlaşmalar yapılması önerilmektedir. ICO'nun veri paylaşımı uygulama kuralları (Bakınız: ICO’s data sharing code of practice), iyi uygulama ve veri koruma mevzuatına uyumu sağlamak için veri paylaşımı anlaşmalarının yapılmasını önermektedir.

22- MaaS platform sağlayıcıları, Ulaşım İşletmecileri ve yerel yönetimlerin paylaştıkları verilerin, kullanıcının yolculukları hakkında yüksek kaliteli bilgilere erişebilmeleri için veri standartlarıyla tam uyumlu olmasını garanti etmek amacıyla proaktif olarak çalışmaları önerimektedir. Kullanıcılar veya diğer veri tüketicileri veri kalitesi endişelerini dile getirdiğinde, paylaştıkları bilgilerin doğru olduğunu gösterebilmeyi ve yanıt verebilmeyi beklemelidirler.

Çok modlu biletleme

23- MaaS platform sağlayıcıları, ulaşım işletmecileri ve yerel yönetimlerin yolculara kolaylık sağlayan ve ödedikleri ücretin karşılığını veren tutarlı bir biletleme deneyimi sunmak için iş birliği içinde çalışmaları önerilmektedir.

24- Gelecekteki entegrasyonların kolayca benimsenebilmesi için MaaS platform sağlayıcılarının sundukları hizmeti etkileyebilecek yeni ve gelecekteki teknolojileri dikkate almaları önerilmektedir.

25- MaaS planlarını uygulayan kuruluşların, zaman içinde farklı ulaşım modlarını ve diğer projelerin deneyimlerinden çıkarılan dersleri dahil etmek için yinelemeli tasarım süreçlerini kullanarak çok modlu biletleme planlarını ölçeklendirmek için gerçekçi planlar geliştirmeleri önerilmektedir.

26- Herhangi bir MaaS planı oluşturulurken MaaS platform sağlayıcıları, ulaşım işletmecileri ve yerel yönetimler arasındaki görüşmelerin mümkün olduğunca erken başlaması önerilmektedir.

27- Tüm kullanıcıların yolculuklarında “en uygun fiyatlara” erişebilmelerini sağlamak için biletleme planlarının şeffaf fiyatlandırma yapıları sunması önerilmektedir.

28- Biletleme planlarının, farklı engelli yolcuların gereksinimleri de dahil olmak üzere tasarım sürecinde farklı koruma özelliklerine sahip kullanıcıları ve imtiyazlı ücretlere ihtiyaç duyabilecek kullanıcıları dikkate alarak, bireysel gereksinimlere göre uyarlanabilir yapıda hazırlanması önerilmektedir.

Tüketicinin korunması

29- MaaS platform sağlayıcılarının çok modlu yolculuklar için şeffaf ve tutarlı bilgiler sunmaları ve yolculukları hakkında nasıl geri bildirim sağlayabilecekleri, gecikmeler veya iptaller için tazminat talep edebilecekleri veya ihtiyaç duymaları halinde bilet iadesi talep edebileceklerini anlamaları için kullanıcılar için iletişim noktalarını önceden belirlemeleri önerilmektedir.

30- MaaS platformlarının, önceden yapılan bir ticari anlaşma nedeniyle belirli bir yolculuğun, modun veya operatörün nerede desteklendiğini veya önceliklendirildiğini net olarak belirtmeleri önerilmektedir. Bu, “sponsorlu” veya “destekli” gibi görsel bir işaret-etiket aracılığı ile olabilir.

31- Bir MaaS programına dahil olan tüm kuruluşların, kullanıcının kişisel verilerinin veri koruma mevzuatına uygun bir şekilde işlenmesini sağlamaları önerilmektedir.

32- Veri işlemenin bireyler için yüksek risk oluşturmasının muhtemel olduğu durumlarda, veri denetleyicilerinin bu tür riskleri değerlendirmek ve olası hafifletmeleri belirlemek için işlemden önce bir veri koruma etki değerlendirmesi yapmaları önerilmektedir.

Rekabet

33- Yerel yöneticilerin, MaaS platform sağlayıcılarının ve ulaşım işletmecilerine yapılan ticari anlaşmaların fiyatlandırmada adaleti teşvik etmesi, hizmetlerin münhasırlığından kaçınması ve herhangi bir olumsuz rekabet sonucuna karşı korunmak için veri paylaşımını teşvik etmesi önerilmektedir.

34- Hizmetlerin uygulamalar arasında parçalanmasını önlemek için bölgede bulunan tüm olası toplu taşıma seçeneklerinin ve hizmetlerinin MaaS uygulamasında gösterilmesi önerilmektedir.

Haber kaynağı için tıklayınız.